Temerrüt
Temerrüt, bir borçlunun (devlet, şirket veya birey) borç yükümlülüklerini zamanında veya hiç ödeyememesi durumudur. Temerrüt, faiz ödemelerinin yapılamaması, anapara geri ödemesinin geciktirilmesi veya tamamen yerine getirilememesi şeklinde ortaya çıkabilir. Temerrüde düşmek, borçlu için ciddi sonuçlar doğurur: kredi notunun en alt seviyeye düşmesi, gelecekte borçlanma imkanının kapanması veya çok yüksek maliyetli hale gelmesi, hukuki işlemler ve varlıklara haciz gibi. Ülkeler açısından temerrüt, finansal krizlere, ekonomik çöküşe ve uluslararası güvenilirlik kaybına yol açabilir. 1998 Rusya ve 2001 Arjantin temerrütleri tarihteki önemli örneklerdir.
Örnek Kullanım
"Şirket, tahvil faiz ödemelerini üç ay üst üste yapamadı ve resmen temerrüde düşerek iflas sürecine girdi, tahvil sahipleri büyük kayıplar yaşadı."
İlgili Terimler
Eurobond
Eurobond, bir ülkenin hükümeti veya şirketlerinin uluslararası piyasalarda yabancı para birimi (genellikle dolar, euro veya başka sert para) cinsinden ihraç ettikleri tahvillerdir. İhraççı ülkenin kendi para birimi dışında bir para birimiyle borçlanması nedeniyle "Eurobond" adını alır, ancak sadece euro cinsinden olmak zorunda değildir. Eurobondlar, ülkelerin ve büyük şirketlerin uluslararası yatırımcılardan fon toplamasını sağlar ve genellikle orta-uzun vadeli (5-30 yıl) borçlanma aracıdır. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler için önemli bir dış finansman kaynağıdır ve ülke risk primi, faiz oranlarını doğrudan etkiler.
Kredi Notu
Kredi Notu, uluslararası derecelendirme kuruluşları tarafından ülkelerin, şirketlerin veya finansal araçların borç ödeme güvenilirliğini ve kredi riskini değerlendiren notlardır. Moody's, Standard & Poor's (S&P) ve Fitch gibi bağımsız kuruluşlar, ekonomik göstergeler, mali durum, yönetim kalitesi ve siyasi istikrar gibi faktörleri analiz ederek AAA (en yüksek) ile D (temerrüt) arasında değişen notlar verir. Yüksek kredi notu, düşük risk anlamına gelir ve borçlanma maliyetini azaltır; düşük kredi notu ise daha yüksek faiz oranlarına ve yatırımcı güvensizliğine yol açar. Kredi notu "yatırım yapılabilir" ve "spekülatif" olmak üzere iki ana kategoriye ayrılır.
Tahvil
Tahvil, hükümetlerin, belediyeler veya şirketlerin belirli bir süre için borçlanarak yatırımcılardan fon toplamak amacıyla ihraç ettikleri borç senedidir. Tahvil sahibi, tahvili ihraç eden kuruma borç vermiş olur ve karşılığında belirli dönemlerde faiz (kupon) ödemesi alır, vade sonunda ise anapara geri ödenir. Tahviller, hisse senetlerine göre daha düşük riskli yatırım araçları olarak kabul edilir çünkü sabit getiri sağlar ve şirketin iflası durumunda bile hisse senedi sahiplerinden önce hak sahibidirler. Devlet tahvilleri en güvenli, şirket tahvilleri ise daha yüksek faiz sunan ancak daha riskli tahvil türleridir.